همیاران خبره خاورمیانه

هورمون های گیاهی چیست ؟

هورمون های گیاهی که بعنوان فیتوهورمون ها نیز شناخته می شوند ترکیبات آلی هستند که در گیاهان به مقدار کم و بطور طبیعی در اندام های مختلف تولید می شوند و به بخش های گیاه منتقل می شوند.البته چندین دهه است که بصورت مصنوعی نیز تولید می شود و مورد استفاده قرار می گیرد اما باید استفاده از آن ها با دقت و رعایت اصول علمی باشد.

هورمون های گیاهی فرآیند های متفاوتی مثل تمایز سلولی, تقسیم سلولی , رشد طولی , پیری و واکنش به تنش های محیطی را تنظیم می کند.

ما در این مقاله انواع هورمون های گیاهی (شامل هورمون های محرک رشد و هورمون های مهار کننده رشد) را معرفی می کنیم سپس دلایل استفاده از آن ها و مزایا و معایب را می گوییم.

هورمون های تنظیم کننده رشد گیاهان :

هورمون ها براساس عملکرد آن ها به پنج دسته اصلی طبقه بندی می شود که هرکدام داری نقش های خاص در رشد و توسعه گیاهان است.در ادامه به برخی از این نقش ها اشاره می کنیم.

_ هورمون های محرک رشد در گیاهان

این هورمون ها بر روی رشد , توسعه , تمایز سلولی و پاسخ به شرایط محیطی تاثیر می گذارند.پنج دسته اصلی دارند که به شرح زیر است :

+اکسین ها (Auxins)

اولین گروه از هورمون های گیاهی هستند که کشف شدند و نقش های متفاوتی در تنظیم رشد و توسعه گیاه دارند.

نقش این هورمون در تنظیم کننده رشد سلولی ,تحریک ریشه زایی , جلوگیری از ریزش زود هنگام میوه است.

کاربرد این هورمون در افزایش ماندگاری میوه روی درخت , جلوگیری از ترک خوردگی است.

+جیبرلین ها (gibberellins_GA)

این هورمون بیش از 100 نوع مختلف دارد و بطور عمده در رشد طولی ساقه ها و توسعه میوه ها نقش دارند.

نقش این هورمون در افزایش رشد ساقه و میوه, تحریک گلدهی و یکنواختی اندازه میوه ها است.

کاربرد این هورمون در درشت تر کردن میوه ها و افزایش سرعت رشد جوانه ها است.

+سیتوکینین ها (Cytokinin)

نقش اصلی این هورمون در تقسیم سلولی و تمایز در بافت ها است.مهم ترین سیتوکینین طبیعی زآتین است.

نقش این هورمون در تحریک تقسیم سلولی , افزایش تعداد و اندازه سلول ها و جلوگیری از پیری زودرس است.

کاربرد این هورمون در بهبود کیفیت میوه , افزایش رشد جانبی و تقویت گلدهی است.

_ هورمون های مهار کننده رشد

این هورمون ها نقش مهمی در تنظیم فرآیندهای فیزیولوژیکی و کنترل رشد و توسعه گیاهان دارند همچنین فرآیند خواب بذر و ریزش برگ را مدیریت می کند.

دو هورمون اصلی مهار کننده را در ادامه بررسی خواهیم کرد.

+آبسیزیک اسید (ABA )

بعنوان هورمون استرس نیز شناخته می شود و نقش مهمی در تنظیم واکنش گیاه به شرایط نامساعد دارد.

نقش این هورمون در کنترل رشد بیش از حد و کم کردن ارتفاع درختان است.

کاربرد این هورمون در بالا بردن تحمل گیاه در شرایط تنش است.

+اتیلن (Ethylene )

این هورمون گازی شکل است و در فرآیندهای فیزیولوژیکی گیاه نقش دارد.

نقش این هورمون در ریزش برگ و میوه , تسریع رسیدگی میوه و کنترل خواب بذر است.

کاربرد این هورمون در یکنواخت سازی رسیدگی در میوه هایی مثل موز است.

اثر هورمون ها بر درختان میوه :

تا اینجا درمورد انواع هورمون ها صحبت کردیم و اکنون می خواهیم اثر این هورمون ها بر درختان را بررسی کنیم.

بسیاری از باغداران دنبال “بهترین هورمون برای رشد میوه ” هستند.استفاده از هورمون های مختلف برروی کیفیت محصولات تاثیرات متفاوتی می گذارد و درصورت استفاده نادرست مشکلاتی را بوجود می آورد.

دلایل استفاده از هورمون ها در کشاورزی و باغبانی

_افزایش محصول : بهبود عملکرد محصولات زراعی و باغی

_کنترل رشد : تنظیم کردن رشد برای رسیدن به اندازه های دلخواه

_تکثیر گیاهان : بهبود ریشه زایی و قلمه زنی

_مدیریت خواب و جوانه زنی : کنترل کردن زمان جوانه زنی

_مقابله با تنش های محیطی : بالابردن مقاومت گیاهان به تنش های محیطی

مزایای استفاده از هورمون ها :

_افزایش عملکرد و کیفیت میوه ها : باعث افزایش اندازه و یکنواختی میوه هایی مثل انگور می شود.

_مدیریت زمان رسیدگی میوه ها : رسیدگی میوه ها را با استفاده از هورمون ها تسریع کرده و از این طریق زمان برداشت را مدیریت می کنند.

_کاهش هرس کردن : مدیریت هورمونی میتواند نیاز به هرس کردن را کاهش دهد و هزینه های باغ هم کاهش پیدا می کند.

_کاهش ریزش میوه و گل : هورمون اکسین از ریزش زود هنگام میوه ها جلوگیری می کند و عملکرد درختان را بهبود می بخشد.

معایب استفاده از هورمون ها :

_اختلال در رشددرختان : مصرف بیش از حد هورمون ها رشد درختان را دچار اختلال می کند و باعث از بین رفتن تعادل در رشد ریشه ها , ساقه ها و میوه ها می شود.

_عدم تقسیم سلولی مناسب : استفاده نادرست هورمون ها روی کیفیت میوه ها اثر می گذارد و سبب کاهش کیفیت و از بین رفتن بافت میوه می شود.

_کاهش مقاومت به بیماری و آفت : استفاده از برخی هورمون ها در دوز بالا باعث کاهش ضخامت دیواره سلولی برگ و میوه می شود و نفوذ قارچ ها را آسان تر می کند همچنین مقاومت درخت به آفات مکنده را کاهش می دهد.

_رشد نامتعادل میوه ها : استفاده نادرست از هورمون ها باعث کاهش کیفیت محصول و در نهایت تاثیر منفی بر بازار فروش آن ها می گذارد.

مصرف نادرست هورمون ها میتواند عوارضی را به همراه داشته باشد از جمله خطرات زیست محیطی , نیاز به دقت در دوز و زمان مصرف و وابسته کردن درختان و کاهش شد طبیعی آن ها .

هورمون های گیاهی نقشی مهم در تنظیم فرآیند های گیاه دارند با شناخت بهتر هورمون ها و نقش های آن ها میتوان فرآیند کشاورزی را بهبود بخشید.

نظر کارشناسان وینگر درمورد استفاده از هورمون ها

در ابتدا بهتر است بگوییم که چرا از نظر کارشناسان ما از هورمون استفاده نکنیم ؟ زیرا هورمون ها با وجود هزینه زیاد فقط یک کاربرد دارند (تاثیر هورمونی روی رشد محصول )و اگر دقت کافی نداشته باشید ممکن است فیزیولوژی رشد محصول از حالت طبیعی خارج شود.

اما وینگر با داشتن پیش سازه تولید هورمون نقش محرک رشد را نیز دارد.وینگر با داشتن خواص شبه هورمونی که دارد باعث بهبود ریشه زایی ,افزایش رشد و گلدهی ,افزایش سرعت رسیدگی میوه و درشت تر شدن میوه ها , زودرسی و همرسی بهتر محصولات می شود.

پیشنهاد کارشناسان ما این است که استفاده از هورمون ها را محدود به مواقع خاص کرده و از محصولاتی استفاده کنید که برروی تمامی مراحل رشد تاثیر بگذارد.ما استفاده از فولیو وینگر ( بصورت محلول پاشی ) و ارگو وینگر ( بصورت مصرف خاکی) را پیشنهاد می کنیم .

(در مورد فولیو وینگر و ارگو وینگر اینجا بیشتر بخوانید.)

برای مشاوره و یا استفاده از سایر محصولات ما می توانید با شماره های پشتیبانی تماس بگیرید و به بخش تماس با ما مراجعه کنید.